Veiligheid bij lierwerk: geen bijzaak

Elektrische lieren zijn krachtige machines die duizenden kilo’s kunnen verplaatsen. Met die kracht komt verantwoordelijkheid. Jaarlijks gebeuren er ernstige ongevallen door onveilig lierwerk, vaak door vermijdbare fouten.

Fout 1: Verkeerde trekhoek

Het probleem

Wanneer de kabel onder een te scherpe hoek op de trommel komt, ontstaan problemen:

• Ongelijkmatige belasting van de trommel
• Overmatige slijtage van kabel en geleiding
• Risico op afspringen van de kabel
• Verminderde trekkracht

De oplossing

• Gebruik altijd een rollenvenster (fairlead) om de kabel te geleiden
• Houd de trekhoek zo recht mogelijk (maximaal 15° afwijking)
• Bij grotere hoeken: verplaats het ankerpunt of gebruik een extra katrol
• Bekijk ons aanbod rollenvensters

Fout 2: Te weinig kabel op de trommel

Het probleem

De trekkracht van een lier is het hoogst wanneer er weinig kabel op de trommel zit. Maar:

• De laatste wikkelingen zijn bevestigd met een zwakke borgpen
• Deze borgpen is bedoeld als noodbeveiliging, niet voor trekkracht
• Maximale trekkracht kan de borgpen breken

De regel

Houd altijd minimaal 5 volledige wikkelingen op de trommel

De praktijk

• Meet af hoeveel kabel je kunt uitrollen
• Markeer de kabel op het punt waar 5 wikkelingen overblijven
• Gebruik een klapblok om effectief bereik te vergroten

Fout 3: Negeren van de duty cycle

Het probleem

Elke elektrische lier heeft een duty cycle: de maximale bedieningstijd voordat de motor moet afkoelen. Typische duty cycles:

• Consumentenlieren: 30% (3 minuten aan, 7 minuten uit)
• Professionele lieren: 50% (5 minuten aan, 5 minuten uit)

Oververhitting leidt tot:

• Verminderd vermogen
• Motorschade
• Smeltende isolatie
• Brand

De oplossing

• Werk in korte intervallen met voldoende pauzes
• Voel aan de motor: heet = pauze nemen
• Bij intensief gebruik: kies een 24V lier met hogere duty cycle
• Laat de motor draaien voor extra koeling

Fout 4: Geen demping op de kabel

Het gevaar

Bij een kabelbreuk slaat staalkabel terug met dodelijke kracht. Zelfs Dyneema, hoewel veiliger, kan letsel veroorzaken.

De oplossing: kabeldeken

Hang altijd een kabeldeken (winch damper) over de gespannen kabel:

• Vangt de energie op bij breuk
• Vermindert de terugslag drastisch
• Kan een jas, deken of tas zijn

Plaatsing

Hang de demper op ongeveer 1/3 van de kabellengte vanaf de lier. Bij lange afstanden: meerdere dempers gebruiken.

Fout 5: Verkeerde ankerpunten

Gevaarlijke ankerpunten

• Bomen: Kunnen scheuren of ontwortelen
• Vangrails: Niet ontworpen voor zijwaartse krachten
• Andere voertuigen: Alleen met juiste trekoog, nooit aan bumper
• Lichte objecten: Alles lichter dan je voertuig

Goede ankerpunten

• Grondankers: Speciaal ontworpen voor lierwerk
• Bomen met boomsave: Verdeel de kracht over de stam
• Zware voertuigen: Met correct trekoog, motor draaiend, handrem aan
• Rotsen/betonblokken: Stabiel en zwaar genoeg

Boomsave gebruiken

• Leg de band breed rond de boom (minimaal 10 cm)
• Bevestig aan de lierhaak, niet andersom
• Controleer of de boom gezond is en stevig staat

Fout 6: Handen bij de trommel

Het risico

De trommel draait met kracht. Vingers of kleding die ertussen komen, worden meegetrokken.

De regels

• Nooit met handen bij de trommel komen tijdens bediening
• Gebruik handschoenen bij het hanteren van staalkabel
• Draag geen losse kleding of sieraden
• Laat niemand in de buurt van de lier tijdens bediening

Fout 7: Lieren zonder communicatie

Het probleem

Bij lierwerk zijn vaak meerdere personen betrokken. Zonder duidelijke communicatie ontstaan misverstanden:

• Onverwacht starten van de lier
• Personen in de gevarenzone
• Verkeerde rijrichting

De oplossing

• Spreek duidelijke handgebaren af
• Eén persoon bedient, één persoon geeft aanwijzingen
• Zorg dat iedereen buiten de gevarenzone staat
• Gebruik een afstandsbediening om zelf op veilige afstand te blijven

Bekijk onze afstandsbedieningen en kabelbedieningen.

Veiligheidschecklist

Voor elke liersessie:

• Kabel geïnspecteerd op schade
• Minimaal 5 wikkelingen op trommel
• Rollenvenster correct uitgelined
• Ankerpunt stevig en geschikt
• Kabeldeken geplaatst
• Omstanders op veilige afstand
• Communicatie afgesproken
• Handschoenen aan (staalkabel)

Vragen over veilig lierwerk?

Onze specialisten delen graag hun kennis over veilig en effectief lierwerk. Neem contact op voor advies of training.